• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szkło

    07.09.2009. 15:11
    opublikowane przez: Krzysztof Pawlaczek

    Nie wiadomo, gdzie i kiedy doszło do wynalezienia szkła. Przypuszczalnie po raz pierwszy pojawiło się ono około 2600 roku p.n.e. w jednej z wcześniejszych cywilizacji Mezopotamii (dzisiejszy Irak) albo Egiptu. Szkło jest stopem piasku, wapienia i sody i chociaż kojarzy nam się ono z substancją czystą, w czasach starożytnych nie było wcale przezroczyste. Zanieczyszczenia składników powodowały niejednokrotnie jego ciekawe zabarwienie. Starożytni Egipcjanie byli mistrzami w wytwarzaniu szkła artystycznego. Produkowali małe buteleczki i ornamenty, często barwiąc na różne kolory kolejne warstwy. Do dzisiaj zachowały się butelki z czasów egipskiej Osiemnastej Dynastii (1570-1320 p.n.e.). Wydmuchiwanie szkła lub wyciąganie gorącej masy celem uzyskania wydrążonego naczynia to osiągnięcie następnych wieków.
    Pierwsi wydmuchiwacze szkła pracowali prawdopodobnie w Syrii w I stuleciu przed Chrystusem. Przeszklone okna to wynalazek jeszcze późniejszy. Szkło okienne wytwarzano początkowo również przez dmuchanie. Dmuchano duże naczynie, które następnie spłaszczano, aż do uzyskania szklanej tafli. Okna z szybami zaczęły pojawiać się około 100 roku n.e. Przez ponad 1000 lat pozostawały jednak towarem luksusowym.

    Staromodne okna, tzw. "bycze oczy", z kolistym znakiem na środku szyby, były początkowo wytwarzane z dna dmuchanego koliście naczynia, spłaszczonego na gorąco.

    Grafika
    Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Moldavite.jpg
    Licencja: GNU Free Documentation License w wersji 1.2. lub nowszej, Creative Commons 3.0
    Autor: http://fi.wikipedia.org/wiki/K%C3%A4ytt%C3%A4j%C3%A4:Mp

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Szkło klejone (tzw. szkło wielowarstwowe lub laminowane) - rodzaj szkła bezpiecznego, powstającego w wyniku łączenia dwóch lub więcej tafli szkła płaskiego za pomocą specjalnej folii lub żywicy. Szkło takie nie rozsypuje się po rozbiciu, a w miejscu uderzenia powstaje splot promieniście rozchodzących się pęknięć. Piec szklarski – piec do wytopu szkła wykorzystywany w hutach szkła, w którym pod wpływem ogrzewania do temperatury topnienia, w obecności topników (i ewentualnie pigmentów przy produkcji szkła barwionego) następuje stopienie surowców i uzyskanie płynnej masy szklarskiej. Szkło rubinowe – rodzaj czerwonego szkła artystycznego, które oryginalnie zawdzięczało swoją barwę cząstkom silnie zdyspergowanego złota.

    Szkło ołowiowe (kryształowe) — bezbarwna i przezroczysta odmiana szkła stosowana do wyrobu przedmiotów dekoracyjnych, zawierająca pewną ilość ołowiu wprowadzonego w postaci tlenków (glejty lub minii). Ołów występuje w gotowej masie szklanej pod postacią jonu modyfikującego Pb. Za szkło ołowiowe uważa się według norm takie szkło, które zawiera ponad 18% tlenku ołowiu. Jego zawartość może sięgać nawet 80%. Szkło piankowe - materiał pochodzenia mineralnego stosowany w budownictwie do izolacji termicznych i akustycznych. Otrzymywany z roztopionego szkła przez dodanie domieszek pianotwórczych. Jest nieprzeźroczyste, odporne na korozję biologiczną i chemiczną, niepalne. W obecności płomieni nie wydziela gazów toksycznych. Produkowane w dwóch odmianach:

    Krynicki Recykling S.A. Wiodącą gałęzią działalności przedsiębiorstwa powstałego w 1998 roku, jest pozyskiwanie i uzdatnianie stłuczki szkła opakowaniowego na potrzeby hut szkła w Polsce i na Litwie. Z uzdatnionej stłuczki szklanej wytwarza się wszelkiego rodzaju opakowania szklane (butelki, słoiki), wykorzystywane w polskim oraz zagranicznym przemyśle spożywczym. Szkło brodawkowe – sztuka zdobienia wyrobów szklanych przy pomocy kawałków szkła nakładanych na gorącą powierzchnię w kształcie guzów, sopli itp. Szkło brodawkowe jest produkowane z zielonego szkła (znanego już w starożytności), było szczególnie popularne w Niemczech w XV wieku.

    Szkło samoczyszczące - szkło pokryte od zewnątrz powłoką z tlenku tytanu umożliwiającą samoczyszczenie się szkła. Szkło artystyczne (szkło zdobione) – kształtuje się na gorąco z masy płynnej. W ramach rzemiosła, wyroby szklane dekoruje się m.in. emaliami i złoceniem, szlifowaniem, grawerowaniem, punktowaniem i rysowaniem diamentem. Można też trawić powierzchnię kwasem i matować piaskiem.

    Huta Szkła "Zawiercie" (dawn. "Huta Szkła w Zawierciu") – huta szkła znajdująca się w Zawierciu, znana z produkcji szkła kryształowego.

    Pyrex – szkło borowo-krzemowe składające się z 8% tlenku boru i 85% tlenku krzemu, stosowane jako szkło laboratoryjne, które charakteryzuje się wysoką odpornością na szok termiczny, ale mniejszą niż szkło kwarcowe Vycor. Pyrex po raz pierwszy wyprodukowano w roku 1924.

    Punktowe mocowanie szkła – mocowanie szkła za pomocą stalowych łączników przelotowo w szkle, w którym wykonane są otwory lub na krawędziach szkła. Metodą tą wykonuje się zadaszenia, elewacje, balustrady, uzyskując duży stopień przeszklenia, przy małej ilości elementów konstrukcji, gdyż szkło bezpieczne (hartowane/laminowane) stanowi element konstrukcji nośnej.
    Systemy punktowego mocowania szkła zawierają różnego typu mocowania (m.in tzw. pająki i rotule) do różnych zastosowań. Smalta, szkło kobaltowe, błękit królewski - substancja barwiąca koloru ciemnoniebieskiego, o bardzo ładnej czystej barwie, stosowana jako barwnik do barwienia szkła, oraz do emalii stosowanych na szkło lub porcelanę. Znana była już w starożytnym Egipcie. Zwyczajowo smaltą nazywany był także pewien rodzaj szkła barwnego produkowanego w Wenecji. Smalta była niegdyś powszechnie stosowana również jako pigment do farb artystycznych, pomimo niezbyt intensywnego koloru i słabego krycia (np. czasy Oświecenia). Wyparta została dopiero po odkryciu metod produkcji syntetycznej ultramaryny.

    Szkło weneckie - rodzaj szkła artystycznego wytwarzanego w Wenecji, a pierwotnie na weneckiej wysepce Murano. Różnokolorowe wyszukane wyroby znane są na całym świecie. Większość charakterystycznych cech ukształtowało się w XIII wieku. Znaczącą rolę w rozwoju wytwarzania szkła weneckiego odegrali rzemieślnicy bizantyjscy, którzy uciekli do Wenecji w czasach IV krucjaty (1204) i upadku Konstantynopola (1453). W XVI wieku rzemieślnicy weneccy osiągnęli znaczną biegłość w nasycaniu szkła kolorami i zwiększaniu jego przejrzystości, a także wynaleźli wiele nowych technik dekoracyjnych. Float – proces produkcji szkła płaskiego (szyb), zwany też procesem Pilkingtona, wynaleziony w roku 1952 przez Sir Alastaira Pilkingtona.

    Szkło uranowe – szkło z domieszką związków uranu, takich jak dwuuranian sodowy (Na2U2O7) lub tlenki uranu, użytych w charakterze barwnika. Zawartość związków uranu w szkle uranowym zwykle wynosi około 2–3%, choć w niektórych XIX-wiecznych wyrobach dochodziła do 25%. Musztardówka – szklane naczynie, w którym sprzedawana była musztarda. Był to rodzaj grubościennego słoiczka bez gwintu, o kształcie lekko zwężającego się ku dołowi cylindra. Miał zazwyczaj pojemność około 0,2 litra i w dolnej części charakterystyczne pierścienie, wytwarzane na gorąco w hucie szkła podczas produkcji naczynia.

    Dale Patrick Chihuly (ur. 20 września 1941 w Tacoma w stanie Waszyngton) – amerykański rzeźbiarz monumentalnych instalacji wykonanych ze szkła artystycznego, dmuchacz szkła, hutnik i projektant szkła dmuchanego.

    Dodano: 07.09.2009. 15:11  


    Najnowsze