• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Termometr

    07.09.2009. 15:15
    opublikowane przez: Krzysztof Pawlaczek

    Włoski naukowiec Galileusz był w 1592 roku o krok od wynalezienia termometru. Skonstruował on przyrząd nazwany "termoskopem". Wewnątrz tego urządzenia nad pojemnikiem z wodą znajdowała się otwarta u dołu rurka, w której poziom wody zmieniał się wraz z wahaniami temperatury. Niestety, przyrząd ten reagował również na zmiany ciśnienia powietrza. Aparat Galileusza zafascynował toskańskiego księcia Ferdynanda II, który eksperymentował z nim na początku XVII wieku. W 1644 roku odizolował rurkę od otaczającego powietrza, uniezależniając ją w ten sposób od wahań ciśnienia. Pierwszym przyrządem przypominającym z wyglądu współczesne termometry był jednak termometr rtęciowy. Został on udoskonalony na początku XVIII wieku przez pochodzącego z Gdańska, a osiadłego w Holandii fizyka - Gabriela Daniela Fahrenheita. Działanie tego rodzaju termometru oparte jest na zasadzie rozszerzania się substancji podczas podgrzewania. Przyrząd pomiarowy składa się z wąskiej, szklanej rurki z kulką u dołu. Zbiorniczek wypełniony jest cieczą, np. rtęcią. W miarę wzrostu temperatury ciecz się rozszerza i wypychana jest w górę rurki. Temperaturę można odczytać na skali, znajdującej się na rurce lub obok niej. Fahrenheit wprowadził skalę pomiaru temperatury, nazwaną później jego nazwiskiem. Skala Fahrenheita była powszechnie używana w przeszłości, dzisiaj jednak preferuje się skalę Celsjusza - stustopniową skalę termometryczną, zaproponowaną w 1742 roku przez szwedzkiego astronoma, Andersa Celsiusa.

    Termometr rtęciowy po raz pierwszy użyty został do mierzenia temperatury ludzkiego ciała w 1867 roku przez lekarza Thomasa Alibutta.

    Grafika
    Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Clinical_thermometer_38.7.JPG
    Licencja: GNU Free Documentation License w wersji 1.2. lub nowszej, Creative Commons 3.0
    Autor: David, Menchi


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Skala Fahrenheita (symbol °F) – jedna ze skal pomiaru temperatury, zaproponowana w 1724 roku i nazwana od imienia jej twórcy Daniela Gabriela Fahrenheita (1686–1736). Była używana do pomiaru temperatury w krajach stosujących imperialne jednostki miar do połowy XX wieku, kiedy została wyparta przez skalę Celsjusza. Obecnie używana jest w USA, Kajmanach, Bahamach oraz Belize. W Kanadzie istnieje jako skala uzupełniająca. 32°F odpowiadają temperaturze topnienia lodu, a 212°F - wrzenia wody. Skala Fahrenheita (symbol °F) – jedna ze skal pomiaru temperatury, zaproponowana w 1724 roku i nazwana od nazwiska jej twórcy Daniela Gabriela Fahrenheita (1686–1736). Była używana do pomiaru temperatury w krajach stosujących imperialne jednostki miar do połowy XX wieku, kiedy została wyparta przez skalę Celsjusza. Obecnie używana jest w USA, Kajmanach, Bahamach oraz Belize. W Kanadzie istnieje jako skala uzupełniająca. 32°F odpowiadają temperaturze topnienia lodu, a 212°F - wrzenia wody. Termometr – przyrząd do pomiaru temperatury metodą pośrednią, na podstawie zmiany pod wpływem temperatury właściwości termometrycznej ciała termometrycznego zastosowanego w termometrze. Zakres mierzonych temperatur i zastosowań termometru w znacznym stopniu zależy od ciała termometrycznego i właściwości termometrycznej. Termometr może służyć do pomiaru dowolnej temperatury w określonym zakresie lub wskazywania tylko wybranych wartości temperatury (wskaźniki temperatury)

    Areometr Fahrenheita – rodzaj areometru, przyrząd do mierzenia gęstości (lub precyzyjniej mówiąc: ciężaru właściwego) cieczy. Wynaleziony przez mieszkającego w Gdańsku Daniela Gabriela Fahrenheita (1686–1736, wynalazcę m.in. termometru rtęciowego). Termometr cieczowy – termometr, w którym pomiaru temperatury dokonuje się przez pomiar objętości cieczy. Składa się z ze zbiornika z cieczą, który jest połączony z kapilarą szklaną, wewnątrz której ponad cieczą panuje próżnia. Umieszczona wzdłuż kapilary skala umożliwia odczyt temperatury. Cieczą termometryczną jest najczęściej rtęć lub alkohol.

    Termometr lekarski – termometr specjalizowany do pomiaru temperatury ciała. Termometry te umożliwiają odczyt zmierzonej temperatury po zaprzestaniu pomiaru w czasie gdy temperatura termometru spada (termometr temperatur maksymalnych). Parametr termometryczny jest to wyróżniony makroskopowy parametr substancji roboczej termometru, który zmienia się wraz ze zmianą temperatury. Parametr ten zwykle dobiera się w ten sposób, aby był on proporcjonalny do wzrostu temperatury w zakresie temperatur, do jakiego termometr został przeznaczony. Proporcjonalność ta ułatwia cechowanie termometru.

    Termometr rezystancyjny – przyrząd pomiarowy służący do pomiaru temperatury wykorzystujący zmianę oporu towarzyszącą zmianom temperatury. Termometr Galileusza (nazywany też termoskopem) – przyrząd służący do oceny temperatury otoczenia; odpowiednio wykalibrowany może pełnić funkcję termometru. Obecnie używany głównie w charakterze gadżetu, zabawki lub elementu sztuki użytkowej.

    Pirometr - przyrząd pomiarowy służący do bezdotykowego pomiaru temperatury. Działa w oparciu o analizę promieniowania cieplnego emitowanego przez badane ciała.

    Termometr ciekłokrystaliczny to rodzaj termometru zawierającego ciekłe kryształy, zmieniające swoją barwę pod wpływem temperatury. Termometr ciekłokrystaliczny spotyka się w postaci plastikowego paska zmieniającego zabarwienie pod wpływem zmiany temperatury, co właśnie wskazuje na jej zmianę.

    Skala Celsjusza – skala termometryczna (od nazwiska szwedzkiego uczonego Andersa Celsiusa, który zaproponował ją w roku 1742). Wilgotnościomierz, higrometr (gr. hygros - wilgotny, mokry) – przyrząd służący do wyznaczania wilgotności. Specjalną grupą higrometrów są psychrometry (gr. psychros - zimny, chłodny), czyli przyrządy oparte na pomiarze termometrem suchym i wilgotnym. Współczesne higrometry są często przyrządami elektronicznymi mierzącymi także temperaturę, ciśnienie czy temperaturę punktu rosy.

    Dodano: 07.09.2009. 15:15  


    Najnowsze