Zimbardo i Maslach na UW: o paradoksie czasu oraz o wypaleniu zawodowym :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Prof. Marciniec autorem "Biblii hydrosiliowania"

"Mówimy po francusku" - portal do nauki języka dla dzieci

Zastosowanie procedury "Niebieskie Karty" dla policji

Bezpłatny warsztat "Zła wielozadaniowość - wróg projektów nr 1! Czy można ją pokonać?" w CKP Uczelni Łazarskiego

Wykłady "Powtórka przed maturą" na Wydziale Biologii UAM

O różnych sposobach podejścia do czasu opowiadał prof. Philip Zimbardo podczas wizyty w Polsce. Jego żona, prof. Christina Maslach mówiła natomiast o problemie wypalenia zawodowego. Z polskimi słuchaczami naukowcy spotkali się m.in. na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego. Wykłady te były częścią trasy promującej książki tych amerykańskich psychologów.

Prof. Maslach, profesor psychologii na Uniwersytecie w Stanford, promowała swoją książkę "Pokonać wypalenie zawodowe. Sześć strategii poprawienia relacji z pracą". Opowiadała, że stresująca praca może mieć równie niekorzystny wpływ na zdrowie człowieka, co palenie tytoniu czy otyłość. Według jej obliczeń, straty ekonomiczne związane z wypaleniem zawodowym mogą wynosić nawet 300 mld dolarów rocznie. Skutkami wypalenia zawodowego mogą być m.in. problemy ze zdrowiem czy z rodziną, depresja, absencja i dystansowanie się od pracy, niskie morale czy wreszcie zmiana pracy.

Według psycholog, trzema wymiarami wypalenia zawodowego są: wyczerpanie, cyniczne podejście do zajęcia, a także nieefektywność wykonywanej pracy.

Wypalenie zawodowe, zdaniem Maslach, nie pojawi się, jeśli zaspokojone będzie sześć strategicznych obszarów związanych z pracą. Do tych obszarów należą: obciążenie pracą, poczucie kontroli nad swoimi zajęciami, satysfakcja z pracy i z nagród, atmosfera w zespole, poczucie sprawiedliwości i oraz system wartości.

Dziadkowie Christiny Maslach pochodzili z Polski, jej nazwisko brzmiało oryginalnie Maślak. Jako studentka brała udział w najsławniejszym eksperymencie Philipa Zimbardy. To ona jedna z pierwszych uświadomiła mu, że powinien przerwać wymykającą się spod kontroli grę w strażników i więźniów.

Zimbardo promował swoją książkę "Paradoks czasu". W czasie swojego wykładu opowiedział o tym, w jaki sposób podejście do czasu wpływa na decyzje życiowe.

Zimbardo przywołał doświadczenie z dziećmi i słodkościami. Dzieci dostawały słodkość i miały zdecydować: albo zjedzą ją teraz i nic już później nie dostaną, albo poczekają z jej zjedzeniem do powrotu profesora, a wtedy dostaną drugą słodkość. Dzieci wybierały różne taktyki. Na tym przykładzie prof. Zimbardo tłumaczył, że ludzie mogą być w swoich decyzjach zorientowani na teraźniejszość lub na przyszłość, w zależności od tego, czy chcą osiągnąć zadowolenie w danym momencie, czy też w czasie długofalowym.

To, czy człowiek przedkłada się szczęście "tu i teraz" nad szczęściem w przyszłości, ma wpływ na wiele decyzji życiowych. Według Zimbardo, ludzie zorientowani na "dziś" i na "jutro" różnią się podejściem do polityki, religii i do swojej kariery i wykształcenia.

Zimbardo wyróżnia co najmniej sześć podejść do czasu: dwie różne orientacje na przeszłość: pozytywna (skupianie się na pozytywnych zdarzeniach z przeszłości) i negatywna (pamięć o negatywnych zdarzeniach); dwie orientacje na teraźniejszość: hedonizm (czerpanie radości z życia) i fatalizm (wiara w to, że każde zdarzenie jest już góry ustalone) oraz dwie orientacje na przyszłość: orientacja na osiąganie celów życiowych i na osiągnięcie szczęścia po śmierci.

Zimbardo zauważa też związki między poszczególnymi orientacjami na czas a cechami charakteru. Ludzie zorientowani na "teraz", według niego, są bardziej niż ludzie zorientowani na przyszłość skłonni do ryzykownych zachowań, skłonni do agresji, częściej popadają w różnego rodzaju nałogi, ale z kolei mają bardziej udane życie seksualne, są spontaniczni, zdolni do improwizacji i są lepszymi towarzyszami.

Naukowiec twierdzi, że dostrzeżenie różnych podejść do czasu i zastosowanie ich w konkretnych sytuacjach pozwoli na efektywniejsze działanie, zwłaszcza perswazyjne.

Jako przykład podaje kampanię antynikotynową: większość palaczy to osoby zorientowane na "tu i teraz", więc nie warto kierować do nich argumentów o negatywnych skutkach palenia w przyszłości. Wiedza o dominacji konkretnych podejść do czasu wśród odbiorców poszczególnych komunikatów mogłoby znaleźć zastosowanie w edukacji dzieci, w kampaniach prospołecznych, w rehabilitacji weteranów wojennych, w dokonywaniu inwestycji biznesowych.

Zimbardo w czasie swoich wykładów zachęca słuchaczy do zastanowienia się, jakie oni sami mają podejście do czasu.

PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

agt/

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Efekt Lucyfera - termin wprowadzony przez Philipa Zimbardo. Określa on przemianę charakteru człowieka z dobrego na zły, jedynie z powodu środowiska/otoczenia, w jakim się znajduje. pełny tekst

The Experiment - amerykański dreszczowiec w reżyserii Paula Scheuringa opowiadający o eksperymencie psychologicznym przypominającym Stanfordzki eksperyment więzienny Zimbardo. Premiera odbyła się 15 lipca 2010 roku. Remake niemieckiego filmu z 2003 roku i adaptacje książki Black Box Mario Giordano. pełny tekst

Stanfordzki eksperyment więzienny (Stanford Prison Experiment-SPE) badał psychologiczne efekty symulacji życia więziennego. Przeprowadziła go grupa psychologów uniwersytetu Stanford pod przewodnictwem Philipa Zimbardo w 1971 roku. Podczas selekcji kandydatów kierowano się ich dobrą kondycją psycho-fizyczną oraz brakiem kryminalnej przeszłości. 24 wybranych studentów losowo podzielono na więźniów i strażników. Eksperymentalne więzienie skonstruowano w piwnicy wydziału psychologii w Stanford. pełny tekst

Stanfordzki eksperyment więzienny (Stanford Prison Experiment-SPE), który badał psychologiczne efekty symulacji życia więziennego. Przeprowadziła go grupa psychologów uniwersytetu Stanford pod przewodnictwem Philipa Zimbardo w 1971 roku. Podczas selekcji kandydatów kierowano się ich dobrą kondycją psycho-fizyczną oraz brakiem kryminalnej przeszłości. 24 wybranych studentów losowo podzielono na więźniów i strażników. Eksperymentalne więzienie skonstruowano w piwnicy wydziału psychologii w Stanford. pełny tekst

Stanfordzki eksperyment więzienny (Stanford Prison Experiment-SPE) - miał za zadanie zbadać psychologiczne efekty symulacji życia więziennego. Przeprowadziła go grupa psychologów uniwersytetu Stanford pod przewodnictwem Philipa Zimbardo w 1971 roku. Podczas selekcji kandydatów kierowano się ich dobrą kondycją psycho-fizyczną oraz brakiem kryminalnej przeszłości. 24 wybranych studentów losowo podzielono na więźniów i strażników. Eksperymentalne więzienie skonstruowano w piwnicy wydziału psychologii w Stanford. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".